فکر کنم دیگه از این ماجرای قیمت برنج هیچ کس بی خبر نمونده. امروز با یکی از بچه ها صحبت این موضوع پیش اومد و یه سؤال جالبی برام مطرح شد.
ما که عادت کردیم تا یه چیزی گرون می شه فحشو بکشیم به جون محتکران مادر مرده تا حالا از خودمون پرسیدیم که اصولا چرا احتکار امر مذمومیه؟ اینکه یه نفر یه جنسی رو بخره ، انبار کنه تا گرون بشه و بفروشه چه اشکالی داره؟ اصلا چرا این معضل فقط تو کشورایی مثل ایران وجود داره؟
بیاین یه جور دیگه به موضوع نگاه کنیم. فرض کنید من الان برم بازار 50 تن برنج بخرم بذارم کنج خونم بدون انگیزه فروش. اثرمن رو بازار با یه تاجر هیچ فرقی نداره با این تفاوت که هیچ کس نمی تونه به من بگه بالای چشمت ابروه. یا اصلا اگه یکی حال کنه 50 تن برنج بخره و آتیش بزنه به کسی ربطی داره؟ این که عرضه نداریم اثر این کار رو مهار کنیم یا کاری کنیم که اصلا این کار به صرفه نباشه مشکل اون بابایی که این کارو می کنه نیست.
یه مثال می زنم. می دونین دولت نرخ ارز رو چطور ثابت نگه می داره؟ خیلی ساده. بانک مرکزی اگر دلار گرون بشه از ذخیره ای که داره دلار می فروشه و در نتیجه چون عرضه زیاد می شه قیمت پایین میاد و در صورت نزول نرخ شروع می کنه به خریدن.
قضیه برنج البته یه کمی فرق می کنه. در این مورد ابزار دولت تعرفه وارداته که البته غیر مستقیم تره. از طرف دیگه احتکار برنج خرج انبار داره. یعنی اگر کمبود ایجاد شده در بازار قابل توجه نباشه یا از جایی جبران بشه رفته توی پاچه جناب محتکر. خلاصه اینکه قاعدتا ماجرا باید اینجوری پیش بره تا علیرغم آزادی هیچکس این ایده به سرش نزنه. اما از اونجا که تو مملکت ما همه چی حکایت یا روسری یا تو سریه کسی اصلا به این موضوع فکر نمی کنه.
اینا تقریبا همه حرفام با دوستم بود ولی الان یه چیز دیگه هم به ذهنم رسید. ما ایرانیا یه رفتار عجیبی داریم. تا یه چیزی گرون می شه می ریزیم مغازه ها رو خالی می کنیم. اولش فکر کردم اینم جزئی از امراض فرهنگی ماست. ولی یه توجیه بهتر پیدا کردم، عدم اعتماد به دولت. از انجا که فکر نمی کنیم اوضاع بهتر شه سعی می کنیم جلوی ضرر بیشترو بگیریم. فکر می کنم دولت ما هیچ ایده ای از چیزی که با دادن آمار و ارقام مضحک از دست می ده. مگه به چیزی غیر از امام زمانم فکر می کنن راستی؟
هوس مبهم گفت
در مورد همه چیزا اینجوریه تقریبا
واکنش گفت
من همون دوست آرمینم. بعد که ازش خدافظی کردم رفتم حساب کردم که مصرف روزانه برنج ایران چقدره. فرض کنید که در جمعیت ۷۰ میلیونی ۴۰ میلیون برنج خور داشته باشیم. دست کم هر برنج خور روزی یک پیمونه برنج میخوره که یک دهم کیلوست. یعنی مصرف روزانه برنج ایران ۴۰۰۰ تنه، یعنی ماهی ۱۲۰ هزار تن. حالا یکی ۱۰۰۰ تن هم احتکار کنه به کجایِ کی برمیخوره خدا میدونه. بالا غیرتا احتکار نمیتونه عامل گرونی باشه.
آرمين گفت
تازه اینم باید در نظرگرفت که معمولا ما ر مورد برنج انعطاف پذیریم به این معنی که یه ذخیره معقولی تو خونمون پیدا می شه و می تونیم حتی در صورت گرونی و کمیابی مقطعی به راحتی یه ماهی دوام بیاریم. مثلا نون این جوری نیست. خلاصه اینکه احتکارم مثل استکبار جهانی در حکم دشمن فرضیه.
مبهم عزیز نظرتم مثل خودت مبهمه. من که منظورتو از این جوری نفهمیدم. می شه بشکافی برام؟